Φωνητικές συσκευές – εξερεύνηση του απορρήτου στην νέα ψηφιακή εποχή

black tablet computer beside round white portable speaker

Θα υποδεχόσασταν πρόθυμα έναν ξένο στο σπίτι σας για να ακούσει και να καταγράψει τις προσωπικές σας συζητήσεις; Ίσως το έχετε ήδη κάνει εάν διαθέτετε μια προσωπική βοηθητική συσκευή με φωνητικό έλεγχο, όπως τα προϊόντα Alexa της Amazon.

Θα υποδεχόσασταν πρόθυμα έναν ξένο στο σπίτι σας για να ακούσει και να καταγράψει τις προσωπικές σας συζητήσεις; Ίσως το έχετε ήδη κάνει εάν διαθέτετε μια προσωπική βοηθητική συσκευή με φωνητικό έλεγχο, όπως τα προϊόντα Alexa της Amazon. Αυτές οι συσκευές ακούνε τις συνομιλίες σας και καταγράφουν τις αλληλεπιδράσεις σας εν αναμονή μιας εντολής, στέλνοντας προσωπικά δεδομένα μέσω του cloud στους servers της Amazon για να μεταφράστουν οι πληροφορίες σε μια ενέργεια. Επομένως, πόσο ιδιωτικά είναι τα προσωπικά σας δεδομένα εφόσον κοινοποιούνται μέσω αυτών των συσκευών;

Εδώ και χρόνια οι άνθρωποι ονειρεύονταν την τεχνολογία του μέλλοντος, ωστόσο αυτές οι τεχνολογικές εξελίξεις ανοίγουν την πόρτα σε νέα, διαφορετικού είδους προβλήματα. Οι φωνητικά ελεγχόμενες, προσωπικές βοηθητικές συσκευές έχουν γίνει ο κανόνας, κερδίζοντας τον χώρο στα τραπέζια του καθιστικού, στα κομοδίνα και στις φορητές συσκευές μας. Με τον ήχο της φωνής μας, αυτή η τεχνολογία είναι άγρυπνη και έτοιμη να αναλάβει δράση. Ωστόσο, ενώ αυτές οι συσκευές ακούνε την εντολή του χρήστη, καταγράφουν επίσης αλληλεπιδράσεις και προσωπικές πληροφορίες για να εξατομικεύσουν ή να βελτιώσουν την εμπειρία κάθε χρήστη. Υπάρχει, επομένως, μια παρατεταμένη ανησυχία για τις αλληλεπιδράσεις με τέτοιες συσκευές φωνητικού ελέγχου, προσωπικού βοηθού: πόσο ιδιωτικά είναι τα προσωπικά δεδομένα που καταναλώνει;

Πολλές νέες συσκευές έχουν ενσωματωμένους προσωπικούς βοηθούς που ενεργοποιούνται με φωνητικές εντολές. Το 2018, η PwC πραγματοποίησε μια έρευνα σχετικά με την εξοικείωση των καταναλωτών με φωνητικές συσκευές. Από τους ερωτηθέντες, το 72% είχε χρησιμοποιήσει ένα προϊόν εξοπλισμένο με τεχνολογία ελεγχόμενης φωνής. Πιο συγκεκριμένα, το 57% είχε χρησιμοποιήσει προγράμματα φωνητικής βοήθειας σε smartphone, 29% σε φορητό υπολογιστή και 27% σε ηχείο. Οι νεότεροι καταναλωτές ηλικίας 18 έως 24 ετών οδηγούν αυτήν την νέα τάση και ενθαρρύνουν την χρήση τέτοιων συσκευών. Παρόλο που αυτές οι συσκευές με φωνητικό έλεγχο είναι κινητές, τρεις στους τέσσερις καταναλωτές (74%) χρησιμοποιούν τους φορητούς βοηθούς φωνής στο σπίτι. Οι καταναλωτές ανέφεραν ότι χρησιμοποιούν τεχνολογία ελεγχόμενης φωνής για βοήθεια σε πολλές καθημερινές εργασίες. Αυτές οι εργασίες περιλαμβάνουν την υποβολή μιας απλής ερώτησης, τον έλεγχο του καιρού, την υποβολή έκθεσης ειδήσεων, την αποστολή μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και την αγορά διαδικτυακών προϊόντων. Η πλειοψηφία των χρηστών θεώρησε ότι η νέα τεχνολογία είναι «η πιο έξυπνη, η ταχύτερη και ο ευκολότερος τρόπος εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων». Εκτός από την υποδοχή συσκευών βοηθού φωνής στα σπίτια, η έρευνα ανέφερε ότι το 44% των ανθρώπων χρησιμοποίησαν τη συσκευή τους για να ελέγχουν μια άλλη συσκευή στο σπίτι τους. Ως αποτέλεσμα, αυτή η τεχνολογία συνδέεται δυνητικά με τραπεζικούς λογαριασμούς, συστήματα ασφαλείας, τηλεοράσεις, εξατομικευμένα ημερολόγια, λίστες επαφών και προσωπικές συνομιλίες. 

Η έρευνα ανέφερε επίσης ότι το 9% των ερωτηθέντων δεν είχε χρησιμοποιήσει ποτέ βοηθό φωνής και δεν είχε κανένα σχέδιο να χρησιμοποιήσει έναν στο μέλλον, λόγω ανησυχιών περί απορρήτου. Συγκεκριμένα, αυτοί οι ερωτηθέντες ήταν ανήσυχοι για τη συνεχή ακρόαση της συσκευής και την ασφάλεια των προσωπικών τους δεδομένων. 

Δημοφιλείς συσκευές με βοηθούς ελεγχόμενης φωνής

Οι προσωπικές βοηθητικές συσκευές με φωνητικό έλεγχο διατίθενται σε όλα τα σχήματα και μεγέθη στο εμπόριο από πολλές δημοφιλείς εταιρείες. Αυτή η νέα τεχνολογία είναι συναρπαστική και γρήγορα επιλέχθηκε από τους προγραμματιστές της Powerhouse. Πολλές μεγάλες εταιρείες έχουν τη δική τους παραλλαγή ενός ψηφιακού βοηθού: Alexa της Amazon, Siri της Apple, Cortana της Microsoft και Βοηθός Google.

Συσκευές Alexa της Amazon

Η Amazon εμπορεύεται τις συσκευές Alexa δηλώνοντας ότι «με την Alexa, μπορείτε να δημιουργήσετε φυσικές εμπειρίες φωνής που προσφέρουν στους πελάτες έναν πιο διαισθητικό τρόπο αλληλεπίδρασης με την τεχνολογία που χρησιμοποιούν καθημερινά». Η εταιρία προσφέρει επίσης προστασία απορρήτου, με «διαφάνεια και έλεγχο». Η Amazon προσφέρει τρία ηχεία διαφορετικού μεγέθους που ονομάζονται Echos. Κάθε συσκευή έχει σχεδιαστεί με τέσσερα κουμπιά: δύο κουμπιά έντασης, ένα κουμπί δράσης και ένα κουμπί απενεργοποίησης μικροφώνου. Η συσκευή ανάβει με έναν μπλε δακτύλιο για να σηματοδοτήσει ότι η Alexa καταγράφει την αλληλεπίδραση και στέλνει αιτήματα στο cloud. Η Alexa της Amazon είναι δημοφιλής λόγω των εκτεταμένων δυνατοτήτων της. Η εταιρεία αναφέρει ότι οι συσκευές έχουν «εκατοντάδες χιλιάδες υποστηριζόμενες εντολές». Μια λίστα υποστηριζόμενων εντολών περιλαμβάνει τη δυνατότητα να ορίσετε ραντεβού ημερολογίου, να συνδεθείτε με Bluetooth, να επικοινωνήσετε μέσω κλήσεων και μηνυμάτων, να αγοράσετε διαδικτυακά προϊόντα, να παίξετε παιχνίδια, να πείτε αστεία, να διαβάσετε δελτία καιρού και πολλά άλλα. Ενώ αυτές οι λειτουργίες βοηθούν τον χρήστη με καθημερινές δραστηριότητες, οι πληροφορίες που κοινοποιούνται μεταξύ των δύο αποστέλλονται στο cloud για επεξεργασία. Η Amazon δημιουργεί ένα αρχείο πληροφοριών για κάθε συσκευή. Από τον Ιανουάριο του 2019, πάνω από 100 εκατομμύρια συσκευές Alexa πωλήθηκαν παγκοσμίως. Παρόλο που οι άνθρωποι καλωσορίζουν αυτές τις συσκευές στα σπίτια τους, μια έρευνα του 2018 σημείωσε ότι το 28% των ανθρώπων ανησυχεί για το απόρρητο των δεδομένων τους. Πριν αναφέρουμε τα προβλήματα που δημιουργούν αυτές οι συσκευές στο προσωπικό απόρρητο, είναι σημαντικό να επισημανθεί η πολιτική απορρήτου της Amazon. Η εταιρεία επισημαίνει ότι «μπορείτε να δείτε, να ακούσετε και να διαγράψετε τις φωνητικές σας εγγραφές στις ρυθμίσεις απορρήτου Alexa ή στην εφαρμογή Alexa ανά πάσα στιγμή. Για να διαγράψετε ένα αρχείο με φωνητική εντολή, μπορείτε επίσης να πείτε «Alexa, διέγραψε όσα μόλις είπα» ή «Alexa, διέγραψε όλα όσα είπα σήμερα». Οι ρυθμίσεις απορρήτου επιτρέπουν στους χρήστες να ενεργοποιήσουν μια λειτουργία που ονομάζεται «αυτόματη διαγραφή». Ωστόσο, η ενεργοποίηση αυτών των προστατευτικών λειτουργιών, όπως η διαγραφή των εγγεγραμμένων πληροφοριών, «ενδέχεται να υποβαθμίσει την εμπειρία σας στη συσκευή Alexa». Η Amazon επισημαίνει, επίσης, στους χρήστες ότι ενδέχεται να ελεγχθούν οι ηχογραφήσεις τους, δηλώνοντας ότι «ένα πολύ μικρό μέρος των εγγραφών φωνής ελέγχεται χειροκίνητα για τη βελτίωση των υπηρεσιών της Amazon και την ανάπτυξη νέων δυνατοτήτων».

Το πρόβλημα: Παραβιάσεις δεδομένων και ασφάλεια

Αν και η έρευνα PwC το 2018 ανέφερε την ικανοποίηση των χρηστών με τέτοιες συσκευές, οι ερωτηθέντες ανέφεραν επίσης σοβαρές ανησυχίες σχετικά με το απόρρητο. Ενώ το 50% των καταναλωτών είχε χρησιμοποιήσει τη συσκευή για να πραγματοποιήσει μια ηλεκτρονική αγορά και δημιούργησε έναν άμεσο σύνδεσμο με την πιστωτική κάρτα ή τον τραπεζικό λογαριασμό του και τη συσκευή, ένα άλλο 45% δήλωσε ότι δεν αισθάνθηκε άνετα να πληρώσει μέσω της συσκευής. Ένας ερωτώμενος ήταν ανήσυχος για την ικανότητα της συσκευής να διεκπεραιώνει πληρωμές μέσω του λογαριασμού της. Οι συσκευές φωνητικής βοήθειας είναι εξοπλισμένες με τεχνολογία εκμάθησης. Δύο βασικά στοιχεία αυτής της τεχνολογίας είναι η ακρόαση και η καταγραφή των αλληλεπιδράσεών της με τους καταναλωτές για τη δημιουργία μιας πιο εξατομικευμένης εμπειρίας για την καλύτερη εξυπηρέτηση κάθε χρήστη. Ωστόσο, λόγω αυτών των χαρακτηριστικών, πολλές ανησυχίες των καταναλωτών σχετικά με την παραβίαση της ασφάλειας των προσωπικών τους δεδομένων αναζωπυρώθηκαν.

Στα μέσα του 2018, η Alexa του Amazon παρερμήνευσε μια ιδιωτική συνομιλία μεταξύ μιας γυναίκας και του συζύγου της ως εντολή για να στείλει ένα φωνητικό μήνυμα σε έναν άλλο χρήστη. Η συσκευή Alexa κατέγραψε τη συνομιλία και έστειλε το μήνυμα σε μία επαφή. Η εταιρεία Amazon εξήγησε το σενάριο αναφέροντας ότι η Alexa είχε υποβάλει ερωτήσεις επιβεβαίωσης πριν ολοκληρώσει την εντολή. Ωστόσο, το ζευγάρι από το περιστατικό εξήγησε ότι δεν μιλούσαν απευθείας στο προϊόν Amazon, και αντ ‘αυτού, είχαν μια ιδιωτική συνομιλία από την οποία το προϊόν άκουσε και αντέδρασε σε λέξεις επιβεβαίωσης που επιλέχθηκαν από τη συνομιλία. Τον Μάρτιο του 2018, η Amazon υπέστη και πάλι κριτική για τις συσκευές Alexa λόγω περιστατικών απροσδόκητου «ανατριχιαστικού» γέλιου από τη συσκευή. Η εταιρεία απάντησε απενεργοποιώντας την προγραμματισμένη εντολή, «Alexa, γέλιο» ή «Alexa, μπορείτε να γελάσετε;». Παρόλο που τα περιστατικά γέλιου δεν σήμαιναν απαραίτητα εισβολή της ιδιωτικής ζωής, φανέρωναν στους καταναλωτές την ικανότητα της συσκευής Alexa να κάνει πράγματα χωρίς την άδεια του χρήστη. Αυτό το παράδειγμα της τεχνολογίας της εκμάθησης που ενεργεί από μόνη της είναι η ουσία των ανησυχίας των καταναλωτών σχετικά με τη διατήρηση του απορρήτου τους. 

Μπορεί μια συσκευή διαρκούς ακρόασης να προσφέρει κάτι καλό;

Αν και αυτές οι συσκευές εγείρουν έγκυρες ανησυχίες σχετικά με το απόρρητο, θα μπορούσε μια τέτοια «εισβολή στην ιδιωτική ζωή» να είναι αθώα; Φανταστείτε δύο διαρρήκτες να εισβάλουν στο σπίτι σας με σκοπό να κλέψουν κάτι από τα υπάρχοντά σας. Κατά τη διάρκεια της διάρρηξης, ένας από τους υπόπτους ίσως να ενεργοποιήσει κατά λάθος τη συσκευή Alexa, η αλληλεπίδραση να καταγράφεται, και καθώς η συσκευή περιέχει προσωπικές πληροφορίες, θα μπορούσε να εντοπιστεί ο άγνωστος ύποπτος. Η δυνατότητα να υπάρχει ένα αντίγραφο αυτής της φωνητικής ηχογράφησης ή ένα αντίγραφο της αλληλεπίδρασης από την Amazon θα μπορούσε να είναι χρήσιμο για τον προσδιορισμό του υπόπτου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τέτοιες παρεμβολές ιδιωτικών συνομιλιών θα μπορούσαν να προστατεύσουν καλύτερα τους χρήστες. 

Τελικά, η προστασία των προσωπικών δεδομένων εναπόκειται στον χρήστη και στις εταιρίες παραγωγής αυτών των προσωπικών βοηθητικών συσκευών. Η ανησυχία που προκαλείται στους καταναλωτές όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής τους ζωής είναι μεγάλη. Η ιδέα ότι ο βοηθός φωνητικού ελέγχου της Amazon καταγράφει και επεξεργάζεται δεδομένα από μια ποικιλία συνδεδεμένων συσκευών μεταφράζεται σε μια έντονη συλλογή προσωπικών δεδομένων ενός ατόμου. Για παράδειγμα, εάν μια συσκευή Alexa είναι συνδεδεμένη σε θερμοστάτη, προσωπικές επαφές, τραπεζικούς λογαριασμούς, τηλεοράσεις και συστήματα συναγερμού, τότε η Amazon έχει ένα αρχείο για τις αλληλεπιδράσεις του καθενός με αυτές τις συσκευές. Ένα τέτοιο αρχείο περιέχει προσωπικές πληροφορίες που ο καταναλωτής δεν περίμενε ποτέ, ούτε σχεδίαζε να μοιραστεί με άλλους. 

Πώς πρέπει να προστατέψετε τα δεδομένα σας ως καταναλωτής;

Οι περισσότερες τέτοιου είδους συσκευές περιλαμβάνουν ένα κουμπί απενεργοποίησης μικροφώνου, το οποίο εμποδίζει την ακρόαση. Αυτή η λειτουργία είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για τον έλεγχο των προσωπικών δεδομένων. Ομοίως, οι χρήστες θα μπορούσαν να αποσυνδέσουν τη συσκευή από την πρίζα για να αποφύγουν ατυχήματα. Παρόλο που υπάρχουν πολλά προβλήματα και ανησυχίες σχετικά με το απόρρητο γύρω από την Alexa της Amazon, η τρέχουσα νομοθεσία των ΗΠΑ δεν είναι ακόμη έτοιμη για να κάνει αλλαγές στους κανονισμούς. Επομένως, αυτό επιβαρύνει σημαντικά τους καταναλωτές να είναι προσεκτικοί σχετικά με τις πληροφορίες που μοιράζονται μέσω αυτών των συσκευών. Οι συσκευές απορροφούν τα προσωπικά στοιχεία του χρήστη για να τον βοηθήσουν στις καθημερινές δραστηριότητες. 

Τελικά, φαίνεται ότι η ευθύνη της προστασίας των προσωπικών δεδομένων ενός ατόμου βαρύνει τον ίδιο τον καταναλωτή. Είναι κατανοητό ότι όποιος χρησιμοποιεί μια τέτοια συσκευή όπως την Alexa της Amazon ή κάποιο παρόμοιο προϊόν, το χρησιμοποιεί με δική του ευθύνη.

Anne Pfeifle, Comment, Alexa, What Should We Do about Privacy? Protecting Privacy for Users of Voice-Activated Devices, 93 Wash. L. Rev. 421 (2018). Available at: https://digitalcommons.law.uw.edu/wlr/vol93/iss1/9

Σχετικά Άρθρα

woman in black sports bra and black leggings doing yoga

Πως να προσεγγίσουμε την ψηφιακή ευεξία. 2 εφαρμογές που βοηθούν.

Με τον όρο ψηφιακή ευεξία εννοούμε, μεταξύ άλλων την δυνατότητα που έχει ο χρήστης της τεχνολογίας να διατηρεί ένα μέτρο στην χρήση της

Learn More

Πως να αγοράσετε δώρα που σέβονται την ιδιωτικότητα αυτά τα Χριστούγεννα.

Αδιαμφισβήτητα η πανδημία έφερε μια γενικότερη στροφή στις ηλεκτρονικές αγορές. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό αν και υπάρχει πάντοτε χώρος για βελτίωση στο τρόπο και στην ποιότητα των ηλεκτρονικών αγορών. Στο σημερινό μας άρθρο λοιπόν, […]

Learn More
Mobile phone

Contact tracing ή αλλιώς «ψηφιακή παρακολούθηση»

Τι είναι contact tracing ή αλλιώς ιχνηλάτηση επαφών; Η ιχνηλάτηση επαφών ενός ασθενούς COVID-19 έχει στόχο τη συλλογή πληροφοριών για όλα τα άτομα με τα οποία έχει έρθει σε επαφή ένας ασθενής. […]

Learn More

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *