Ο καταναγκασμός του doomscrolling μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

person holding black iphone 4

Το Doomscrolling – γνωστό και ως ατελείωτη αναζήτηση άρθρων ‘κακών’ ειδήσεων και αναρτήσεων – έχει γίνει συνήθεια για πολλούς από εμάς κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, εις βάρος της ψυχικής μας υγείας.

Είναι γεγονός πως η νέα δεκαετία δεν ξεκίνησε ιδανικά σε παγκόσμιο επίπεδο εξαιτίας της εμφάνισης της πανδημίας COVID-19. Κατά τη διάρκεια της καραντίνας αυξήθηκε η κατάθλιψη και το άγχος. Ο χρόνος που αφιερώνεται στη χρήση τηλεφώνου και ειδικά στις εφαρμογές των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, έχει αυξηθεί τόσο πολύ, ώστε να ευνοηθεί το «doomscrolling». Το Doomscrolling – γνωστό και ως ατελείωτη αναζήτηση άρθρων ‘κακών’ ειδήσεων και αναρτήσεων – έχει γίνει συνήθεια για πολλούς από εμάς κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, εις βάρος της ψυχικής μας υγείας.

Αρχικά, όταν απαγορεύτηκαν οι διά ζώσης συναντήσεις με φίλους και γνωστούς, ένας από τους τρόπους  να παραμείνουμε συνδεδεμένοι με την κοινωνία κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 ήταν μέσω των ψηφιακών μέσων. Κερδίζουμε, λοιπόν, την αίσθηση της σύνδεσης και της κοινωνικότητας μεταβαίνοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το να είμαστε συνεχώς ενεργοί στα κοινωνικά μέσα μας επιτρέπει χωρίς αμφιβολία να παρακολουθούμε τον κόσμο και τις εξελίξεις. Οι άνθρωποι τείνουν να κάνουν scrolling λόγω της ανάγκης να αισθάνονται πως κατέχουν τον έλεγχο. Όλο αυτό το άγχος και η αβεβαιότητα γύρω μας μπορούν να προκαλέσουν αυτήν τη συμπεριφορά. Η αβεβαιότητα πυροδοτεί την ανάγκη αναζήτησης περισσότερων πληροφοριών με σκοπό να αισθανθούμε πως ελέγχουμε την κατάσταση. Ωστόσο, όταν αναζητούμε πληροφορίες μέσα σε κλίμα άγχους, είμαστε πιο ευάλωτοι σε ειδήσεις και αναφορές που βασίζονται στον φόβο, οι οποίες μπορούν να έχουν δυσμενή επίδραση και να μας κάνουν ακόμη πιο ανήσυχους και φοβισμένους. Έτσι, αντί να αυξάνεται η αίσθηση του ελέγχου, μεγαλώνουν οι φοβίες μας, ενισχύοντας την ιδέα ότι πρέπει να συνεχίσουμε να κάνουμε scrolling και να λαμβάνoυμε πληροφορίες ώστε να παραμένουμε ασφαλείς ή να είμαστε προετοιμασμένοι για κάποιο κακό.

“Το Doomscrolling είναι μια συνήθεια που περιλαμβάνει τη μετάβαση σε έναν κύκλο ανάγνωσης αρνητικών ειδήσεων και δημοσιεύσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.” 

Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι τώρα ευάλωτοι σε αυτήν τη δραστηριότητα περισσότερο από ποτέ εξαιτίας της συνεχιζόμενης κατάστασης της πανδημίας. 

“Το Doomscrolling έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία, προκαλώντας και επιδεινώνοντας το άγχος, το στρες, την κατάθλιψη και τον πανικό.” 

Η χρονιά που πέρασε έφερε στο προσκήνιο πολλά προβλήματα που ταλανίζουν την κοινωνία μας, από την πανδημία έως τις κοινωνικές αναταραχές και τις φυλετικές αδικίες. 

Πως συνδέεται το Doomscrolling με την πανδημία;

Το Doomscrolling δεν είναι κάτι καινούργιο είναι η συνήθεια που έχουμε να κάνουμε scrolling στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τακτικά και για μεγάλα χρονικά διαστήματα, καθώς και να διαβάζουμε  άσχημα νέα και αρνητικές δημοσιεύσεις. Η πανδημία έφερε το doomscrolling στο προσκήνιο και έχει εμφυσήσει σε πολλούς ανθρώπους αυτήν την ‘καταστροφική’ δραστηριότητα. Μπορεί να ξεκίνησε ως ένας τρόπος ενημέρωσης, αλλά γρήγορα μετατράπηκε σε κακή συνήθεια και για μερικούς ανθρώπους σε εμμονή ή καταναγκασμό. 

Είναι γεγονός πως η πανδημία αύξησε την συνήθεια αυτή. Οι άνθρωποι τείνουν να παρακολουθούν συνεχώς τα νέα. Το συνεχές update στην ενημέρωση σχετικά με την πανδημία ευθύνεται επίσης για το doomscrolling. Ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού, ενώ προσπαθεί να παρακολουθήσει τις πληροφορίες σχετικά με την ασφάλεια έναντι της πανδημίας, διαβάζοντας έχει την αίσθηση ότι ο κόσμος έφτασε στο τέλος του. Στην προσπάθεια να γνωρίζουν τους κινδύνους γύρω τους, το doomscrolling τους αφήνει μια αίσθηση ανησυχίας και αυτοκαταστροφής. 

Πως επιδρά το Doomscrolling στην ψυχική μας υγεία;

Σε πολλές μελέτες έχει διαπιστωθεί ότι η χρήση των κοινωνικών μέσων μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική υγεία. Η ταχύτητα με την οποία διακινούνται οι πληροφορίες συμβάλλει στο άγχος και την κατάθλιψη, καθώς και αυξάνει τη μοναξιά. Μπροστά σε ειδήσεις που είναι σχετικές με ασθένειες, θανάτους, βία και πολιτικά ζητήματα, το doomscrolling ευνοεί την υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία είναι σοβαρές. Πρώτα από όλα, ενισχύει τις αρνητικές σκέψεις και τα συναισθήματα.  Κατά δεύτερον, αυξάνει τον πανικό και την ανησυχία. 

Θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την αντιμετώπιση της πανδημίας;

Μέσα σε εβδομάδες από την εμφάνιση της πανδημίας COVID-19 στην Κίνα, κυκλοφόρησαν στον κόσμο παραπλανητικές ειδήσεις και θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με την προέλευση της νόσου. Μια εντυπωσιακή ιδιαιτερότητα αυτής της κρίσης της πανδημίας είναι πως όχι μόνο ο ίδιος ο ιός εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα, αλλά και οι πληροφορίες – η παραπληροφόρηση – σχετικά με τον ιό και, συνεπώς, προκλήθηκε πανικός στο κοινό. Ο πανικός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εξαπλώθηκε πολύ πιο γρήγορα από την πανδημία COVID-19. Σε πολλά μέρη, όπως για παράδειγμα στα αεροδρόμια,  οι Κινέζοι ήταν ένα από τα πρώτα θύματα του ρατσισμού που προκλήθηκε με το ξέσπασμα της πανδημίας. 

“Η παραπληροφόρηση προκαλεί σύγχυση και διασπείρει τον φόβο, παρεμποδίζοντας έτσι την εστίαση στον πραγματικό στόχο που είναι η αντιμετώπιση της πανδημίας.” 

Εκτός, λοιπόν, από την αντιμετώπιση της επείγουσας ανάγκης αύξησης των μέτρων δημόσιας υγείας για την καταπολέμηση της πανδημίας, πρέπει να καταπολεμηθεί και η πανδημία του πανικού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Γι’ αυτό λοιπόν, πρέπει να εντοπίζονται γρήγορα οι φήμες σχετικά με την εξάπλωση της πανδημίας σε παγκόσμιο επίπεδο, ώστε να μετριάζεται η παραπληροφόρηση. Σε μια εποχή που δεν έχουμε στη διάθεσή μας άλλα εργαλεία για την καταπολέμηση της πανδημίας COVID-19 παρά μόνο την απομόνωση και το social distancing, πρέπει να αξιοποιηθούν οι πληροφορίες που παρέχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με σκοπό την ενίσχυση της εμπιστοσύνης του κοινού στα μέτρα δημόσιας υγείας. 

Τα κοινωνικά μέσα, λοιπόν, μπορούν και πρέπει να αξιοποιηθούν στην αντιμετώπιση μιας πανδημίας. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της μαζικής καραντίνας, θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο να χρησιμοποιούνται τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με σύνεση, να παρέχουν τους πραγματικούς λόγους της χρησιμότητας της καραντίνας, καθώς και πρακτικές συμβουλές ώστε να αποτραπούν οι φήμες και ο πανικός. Οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να ξεπεράσουν τους χωρικούς περιορισμούς κατά τη διάρκεια της μαζικής απομόνωσης και να παρέχουν πόρους υποστήριξης ψυχικής υγείας και αλληλεγγύης στα άτομα που βρίσκονται σε κατάσταση απομόνωσης. Επίσης, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα μπορούσαν να παρέχουν συμβουλές για την αυτο-απομόνωση και πληροφορίες σχετικά με την ασθένεια και τα συμπτώματά της, καθώς και τον αντίκτυπο σημαντικών αποφάσεων που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας (π.χ. μέτρα καραντίνας, ανάπτυξη νέων εμβολίων, διεθνώς συντονισμένες κινήσεις).

Αυτό θα ενίσχυε την ικανότητα των φορέων δημόσιας υγείας και των σχετικών ενδιαφερομένων να ανταποκριθούν και να κατανοήσουν την κοινωνική δυναμική της όλο και πιο γρήγορης και εξελισσόμενης εξάπλωσης πληροφοριών και παραπληροφόρησης σχετικά με την πανδημία, τα κρούσματα και τα μέτρα ελέγχου. 

Πηγές:

Σχετικά Άρθρα

person on a bridge near a lake

Δοκιμή & Λάθος (;)

Στο σημερινό άρθρο φιλοξενούμε μια συνέντευξη που είχε δώσει ο Έντουαρντ Σνόουντεν στον Σέιν Σμιθ, δημοσιγράφο και συνιδρυτή της VICE Media, στις 16 Απριλίου, εν μέσω καραντίνας.

Learn More
woman in black shirt standing near glass wall

Generation Z και social media

Η γενιά Ζ δεν είναι απλά εξοικειωμένη με το διαδίκτυο, αλλά ταυτίζεται με αυτό. Αλλιώς ονομάζεται και iGen καθώς είναι η γένια που μεγάλωσε με τα έξυπνα τηλέφωνα.

Learn More
person in gray long sleeve shirt playing string instrument

Η χρήση του Facebook στις μεγάλες ηλικίες

Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται εντυπωσιακά τα ποσοστά των χρηστών της σελίδας κοινωνικής δικτύωσης Facebook που ανήκουν στη μέση και την τρίτη ηλικία.

Learn More

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *